INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Gorseciarka 753102

• Wytwórca gorsetów.

W Międzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08 odpowiada grupie:

• 7531 – Tailors, dressmakers, furriers and hatters.

Według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD 2007):

• Sekcja C – Przetwórstwo przemysłowe.

Notka metodologiczna

Opis informacji o zawodzie opracowano na podstawie:

• analizy źródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, międzynarodowe), źródeł internetowych oraz wyników badań i analiz prowadzonych w projektach PO KL (2011–2013) „Rozwijanie zbioru krajowych standardów kompetencji zawodowych wymaganych przez pracodawców”,
• analizy opisu zawodu zamieszczonego w wyszukiwarce opisów zawodów na Wortalu Publicznych Służb Zatrudnienia.
• zebranych opinii od recenzentów, członków panelu ewaluacyjnego oraz zespołu ds. walidacji i jakości informacji o zawodach.

Autorzy i eksperci opiniujący

Zespół Ekspercki:

• Alicja Dzieniszewska – Firma „Kostar”, Sochonie.
• Aldona Jankowska – Pracownia Gorseciarska, Warszawa.
• Piotr Żulikowski – Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.

Zespół ds. walidacji i jakości informacji o zawodzie:

• Urszula Jeruszka – Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
• Barbara Sajkiewicz – Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
• Zdzisław Czajka – Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
• Maciej Gruza – Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.

Recenzenci:

• Maria Kaczmarek – Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli „WOM”, Katowice.
• Iwona Radzioch – Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, Częstochowa.

Panel ewaluacyjny – przedstawiciele partnerów społecznych:

• Ewa Jachura – Zespół Szkół Przemysłu Mody i Reklamy im. W. Reymonta, Częstochowa.
• Artur Pacholski – Stowarzyszenie Włókienników Polskich, Łódź.

Data (rok) opracowania opisu informacji o zawodzie: 2018 r.

Gorseciarka szyje gorsety ¹, biustonosze, kostiumy plażowe, kostiumy kąpielowe oraz pasy do pończoch w produkcji seryjnej i na indywidualne zamówienia.

Opis pracy

Gorseciarka jest zawodem rzemieślniczym. Celem pracy gorseciarki jest wytworzenie gorsetów, biustonoszy, kostiumów plażowych, kostiumów kąpielowych, pasów do pończoch itp. Gorseciarka może wytwarzać wyroby na indywidualne zamówienia lub w ramach produkcji seryjnej.

Praca gorseciarki polega na zaprojektowaniu wyrobu, wykonaniu pomiarów sylwetki, wyborze materiałów i dodatków, przygotowaniu szablonów, skrojeniu materiałów i wstępnym zszyciu wyrobu, a następnie przymierzeniu wyrobu gorseciarskiego, dopasowaniu go do sylwetki i ostatecznym wykończeniu wyrobu. Gorseciarka prowadzi dokumentację dotyczącą wykonanej pracy. Do zadań pracownika w tym zawodzie należy również organizowanie własnego stanowiska pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Sposoby wykonywania pracy

Pracownik w zawodzie gorseciarka wykonuje pracę poprzez:

• opracowanie projektu wyrobu gorseciarskiego,
• robienie pomiarów sylwetki klientki,
• wybieranie materiałów i dodatków,
• przygotowanie szablonów,
• skrojenie materiałów i wstępne zszycie wyrobu,
• przymierzenie wyrobu gorseciarskiego i dopasowanie go do sylwetki,
• ostateczne wykończenie wyrobu,
• ocenianie jakości wyrobów gotowych,
• konserwowanie wykorzystywanych maszyn i narzędzi,
• prowadzenie dokumentacji wykonanej pracy,
• organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepisami BHP, ochrony ppoż., ergonomii i ochrony środowiska.

Ponadto gorseciarka prowadząca własne przedsiębiorstwo odpowiada za:

• zakup surowca, z którego wytwarza wyroby gorseciarskie,
• przyjmowanie zamówienia na swoje wyroby oraz ich promowanie i sprzedawanie.

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2. Kompetencja zawodowa.

Warunki pracy

Miejscem pracy gorseciarki jest pracownia gorseciarska lub krawiecka z oświetleniem naturalnym i sztucznym. Jest to z reguły nieduże pomieszczenie, w którym znajdują się maszyny do szycia, regały na materiały i dodatki, a także stół, na którym gorseciarka wykonuje konstrukcję wyrobu oraz rozkrój materiałów. Gorseciarka może także pracować w większych zakładach produkcyjnych i wówczas jej stanowisko pracy znajduje się w halach produkcyjnych.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Gorseciarka w działalności zawodowej wykorzystuje:

• różne maszyny do szycia (stębnówka ⁶, zyg-zak ⁷, overlock ⁵, interlock ²),
• nożyczki i miarki krawieckie,
• przybory kreślarskie (ołówki, linijki, ekierki, krzywiki ⁴).

Organizacja pracy

Praca gorseciarki odbywa się z reguły w systemie jednozmianowym (w pracowniach gorseciarskich) lub dwuzmianowym (w zakładach produkcyjnych). Gorseciarka obsługuje maszyny i urządzenia samodzielnie lub w zespole. Pracę charakteryzują stałe czynności, jednak ze względu na różnorodność surowców i indywidualne potrzeby klientów niezbędne mogą być modyfikacje parametrów procesu technologicznego.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Zagrożenia dla zdrowia związane z wykonywaniem zawodu gorseciarka dotyczą czynników występujących w środowisku pracy, takich jak: zapylenie, wysoka wilgotność czy hałas.

W pracy gorseciarki istnieje możliwość wystąpienia urazów mechanicznych, takich jak: ukłucia, przeszycie palca, rany cięte. Praca gorseciarki jest pracą wymagającą wykonywania czynności powtarzalnych, wykonywaną głównie w pozycji siedzącej. Może to powodować bóle pleców, ramion i rąk. Stosowane przez gorseciarki środki czyszczące i usztywniające mogą być przyczyną uczuleń.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód gorseciarka ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

• sprawność układu kostno-stawowego,
• sprawność zmysłu wzroku,
• sprawność zmysłu dotyku,
• sprawność kończyn górnych;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

• koordynacja wzrokowo-ruchowa,
• zręczność palców,
• zręczność rąk,
• rozróżnianie barw,
• czucie dotykowe,
• rozróżnianie barw,
• spostrzegawczość;

w kategorii sprawności i zdolności

• uzdolnienia techniczne i plastyczne,
• koncentracja uwagi,
• podzielność uwagi,
• zdolność pracy w warunkach monotonnych,
• zdolność współdziałania w zespole,
• wyobraźnia przestrzenna;

w kategorii cech osobowościowych

• samodzielność,
• odpowiedzialność,
• dokładność,
• cierpliwość,
• precyzja,
• rzetelność,
• samokontrola,
• wytrwałość.

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.3. Kompetencje społeczne; 3.4. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

Praca gorseciarki wymaga przede wszystkim sprawnego zmysłu dotyku oraz dobrego wzroku, jego odporności na zmęczenie oraz zdolności do rozróżniania barw i ich odcieni. Ponadto istotna jest w tym zawodzie sprawność kończyn górnych, zręczność manualna oraz zdolność do długotrwałej pracy w pozycji siedzącej.

Przeciwwskazaniami do pracy w tym zawodzie są wady wzroku niedające się skorygować soczewkami, epilepsja, alergie na substancje chemiczne używane do produkcji materiałów oraz przewlekłe choroby układu oddechowego.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Zawód gorseciarka zdobywany jest w systemie rzemieślniczego przygotowania zawodowego zakończonego egzaminem czeladniczym i mistrzowskim.

W tym zawodzie pracę mogą wykonywać również osoby posiadające wykształcenie zasadnicze zawodowe (uzyskane dawniej) lub branżowe (branżowa szkoła I stopnia) związane z konfekcjonowaniem ³ odzieży.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Pracę w zawodzie gorseciarka mogą podejmować osoby legitymujące się:

• świadectwem czeladnika lub dyplomem mistrza w zawodzie gorseciarka,
• dyplomem (wydanym przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną), potwierdzającym kwalifikacje: AU.14 Projektowanie i wytwarzanie wyrobów odzieżowych (w zawodzie pokrewnym krawiec), AU.03 Projektowanie i wytwarzanie prostych wyrobów odzieżowych (w zawodzie pokrewnym pracownik pomocniczy krawca), AU.07 Wytwarzanie i wykańczanie wyrobów włókienniczych (w zawodzie pokrewnym operator maszyn w przemyśle włókienniczym), AU.07 Wytwarzanie i wykańczanie wyrobów włókienniczych (w zawodzie operator maszyn w przemyśle włókienniczym).

W zawodzie gorseciarka pożądane jest posiadanie dokumentów (certyfikat lub zaświadczenie), potwierdzających ukończenie kursu/szkolenia w zakresie obsługi maszyn do szycia lub kursu krawiectwa.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

W zawodzie gorseciarka możliwości rozwoju zawodowego i awansu są ograniczone. Gorseciarka zwykle rozpoczyna pracę jako pomocnik w pracowni, a następnie może awansować na samodzielne stanowisko.

Po co najmniej trzyletniej praktyce w zawodzie i zdaniu egzaminu mistrzowskiego możliwe jest uzyskanie tytułu mistrza w zawodzie gorseciarka.

W niedużym zakładzie usługowym osoba z tytułem mistrzowskim może być zatrudniona na stanowisku związanym z nadzorowaniem pracy gorseciarek i kontrolowaniem jakości wyrobów.

Posiadając tytuł mistrza, można także otworzyć własną pracownię, chociaż do tego potrzebne jest posiadanie środków finansowych i odpowiednich umiejętności w zakresie prowadzenia przedsiębiorstwa.

Po uzupełnieniu kompetencji gorseciarka może także podjąć pracę w zawodach pokrewnych, takich jak np.: rękodzielnik wyrobów włókienniczych, bieliźniarz, krawiec oraz bieliźniarz-kołdrzarz.

Kolejnym etapem rozwoju zawodowego może być uzyskanie kwalifikacji technika przemysłu mody. Dalsze kształcenie może wiązać się z ukończeniem studiów wyższych na kierunkach odzieżowych.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Obecnie (2018 r.) możliwe jest potwierdzanie kompetencji przydatnych do wykonywania zawodu gorseciarka:

• przystępując do egzaminu czeladniczego lub mistrzowskiego (przed Izbą Rzemieślniczą) w zawodzie gorseciarka lub w zawodzie pokrewnym krawiec; do tego egzaminu mogą przystępować zarówno absolwenci nauki zawodu u rzemieślnika, jak również osoby, które kompetencje nabyły poprzez doświadczenie w pracy,
• przystępując do egzaminu (przed Okręgową Komisja Egzaminacyjną), także w trybie eksternistycznym, potwierdzającego kwalifikację w zawodach pokrewnych w zakresie kwalifikacji: AU.14 Projektowanie i wytwarzanie wyrobów odzieżowych (krawiec), AU.07 Wytwarzanie i wykańczanie wyrobów włókienniczych (operator maszyn w przemyśle włókienniczym), AU.03 Projektowanie i wytwarzanie prostych wyrobów odzieżowych (pracownik pomocniczy krawca).

Więcej informacji można uzyskać w Bazie Usług Rozwojowych https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie gorseciarka może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych:

Pracownik w zawodzie gorseciarka wykonuje różnorodne zadania, do których należą w szczególności:

• Z1 Przygotowanie warsztatu pracy z zachowaniem zasad i przepisów BHP, ochrony ppoż., ergonomii i ochrony środowiska.
• Z2 Wykonywanie pomiaru sylwetki klienta i projektowanie wyrobów gorseciarskich.
• Z3 Dobieranie materiałów i dodatków do wyrobów gorseciarskich.
• Z4 Przygotowywanie szablonów oraz krojenie materiałów.
• Z5 Szycie wyrobów gorseciarskich.
• Z6 Ocenianie jakości wyrobów gorseciarskich oraz znakowanie i pakowanie gotowych wyrobów.

Kompetencja zawodowa Kz1: Wykonywanie wyrobów gorseciarskich obejmuje zestaw zadań zawodowych Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6, do realizacji których wymagane są odpowiednie zbiory wiedzy i umiejętności.

Pracownik w zawodzie gorseciarka powinien mieć kompetencje społeczne niezbędne do prawidłowego i skutecznego wykonywania zadań zawodowych.

W szczególności pracownik jest gotów do:

• Ponoszenia odpowiedzialności za wykonywanie wyrobów gorseciarskich.
• Oceniania swoich działań realizowanych w ramach pracy zespołowej i ponoszenia odpowiedzialności za ich skutki.
• Dostosowania zachowania do zmian w środowisku pracy przedsiębiorstwa wykonującego wyroby gorseciarskie.
• Wykonywania pracy częściowo samodzielnej i podejmowania współpracy w zorganizowanych warunkach pracy w przedsiębiorstwie wykonującym wyroby gorseciarskie.
• Podnoszenia własnych kompetencji zawodowych.
• Przestrzegania norm etycznych i zasad współżycia społecznego.

Pracownik powinien mieć zdolność właściwego wykonywania zadań zawodowych i predyspozycje do rozwoju zawodowego. Dlatego wymaga się od niego odpowiednich kompetencji kluczowych. Zostały one zilustrowane w formie profilu (rys. 1) ukazującego ważność kompetencji kluczowych dla zawodu gorseciarka.

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu gorseciarka

Uwaga:

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu stosowanego w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych − projekt PIAAC (OECD).

Kompetencje zawodowe pracownika w zawodzie gorseciarka nawiązują do opisów poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Opis zawodu, zadań zawodowych i wymagań kompetencyjnych może stanowić materiał informacyjny dla przygotowania (lub aktualizacji) opisów kwalifikacji wprowadzanych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK). Więcej informacji:

• Zintegrowany System Kwalifikacji: https://www.kwalifikacje.gov.pl
• Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji: https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Zatrudnienie w zawodzie gorseciarka oferują:

• zakłady przemysłu odzieżowego,
• zakłady usługowe,
• teatry, wytwórnie filmowe i telewizyjne.

Obecnie (2018 r.) w bazach ofert pracy dostępnych jest niewiele ogłoszeń w zawodzie gorseciarka, jest to zawód rzadko spotykany na rynku pracy. Gorseciarka ma także możliwość prowadzenia własnej działalności gospodarczej – np. pracowni gorseciarskiej.

Kształcenie

Obecnie (2018 r.) kształcenie w zawodzie prowadzone jest w ramach systemu rzemieślniczego przygotowania zawodowego oraz szkolenia praktycznego (przyuczenia) na stanowisku pracy, które umożliwiają przystąpienie do egzaminu czeladniczego, a następnie mistrzowskiego.

Możliwe jest również podejmowanie kształcenia branżowych szkołach I stopnia (dawniej zasadnicze szkoły zawodowe) w ramch kwalifikacji: AU.14 Projektowanie i wytwarzanie wyrobów odzieżowych (w zawodzie pokrewnym krawiec), AU.07 Wytwarzanie i wykańczanie wyrobów włókienniczych (w zawodzie pokrewnym operator maszyn w przemyśle włókienniczym), AU.07 Wytwarzanie i wykańczanie wyrobów włókienniczych (w zawodzie operator maszyn w przemyśle włókienniczym).

Część umiejętności potrzebnych do wykonywania tego zawodu można także zdobyć w trakcie edukacji branżowej w innych zawodach związanych z wykonywaniem odzieży (np. krawiec).

W ramach systemu szkolnictwa zawodowego w Polsce nie kształci się (2018 r.) w zawodzie gorseciarka, ale osoba zainteresowana podjęciem pracy w tym zawodzie może:

• w ramach kształcenia rzemieślniczego zdobyć tytuły czeladnika, a następnie mistrza w zawodzie gorseciarka lub zawodzie pokrewnym zawodzie krawiec, po zdaniu egzaminu organizowanego przez Izby Rzemieślnicze,
• ukończyć branżową szkołę I stopnia w pokrewnych zawodach: krawiec, pracownik pomocniczy krawca – kształcenie wyłącznie dla osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, operator maszyn w przemyśle włókienniczym,
• ukończyć kwalifikacyjny kurs zawodowy (dla osób dorosłych) w zakresie kwalifikacji właściwych dla wyżej wymienionych zawodów pokrewnych oraz potwierdzić je, po zdaniu egzaminu (również w trybie eksternistycznym) organizowanego przez Okręgowe Komisje Egzaminacyjne.

Kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą prowadzić:

• publiczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe,
• niepubliczne szkoły posiadające uprawnienia szkół publicznych, prowadzące kształcenie zawodowe,
• publiczne i niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego, ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego,
• instytucje rynku pracy prowadzące działalność edukacyjno-szkoleniową,
• podmioty prowadzące działalność oświatową na podstawie ustawy Prawo przedsiębiorców.

Szkolenie

Pracownie i zakłady specjalizujące się w wytwarzaniu wyrobów gorseciarskich we własnym zakresie prowadzą szkolenie w zawodzie gorseciarka.

Kursy przygotowujące do egzaminów czeladniczych i mistrzowskich w zawodzie gorseciarka są organizowane przez Związek Rzemiosła Polskiego, a także prowadzone w niektórych Zakładach Doskonalenia Zawodowego. Ponadto na rynku usług szkoleniowych dostępne są oferty kursów i szkoleń z krawiectwa, kuśnierstwa oraz pokrewnych specjalności, które stanowią uzupełnienie kwalifikacji w zawodzie gorseciarka.

Obecnie (2018 r.) brak jest wiarygodnych danych na temat poziomu zarobków w zawodzie gorseciarka. Jest to zawód rzadko występujący, dlatego nie jest ujmowany w zestawieniach, prezentujących statystyki dotyczące płac. Dostępne są jednak dane dotyczące zarobków w zawodzie pokrewnym krawiec. Przeciętne wynagrodzenie osoby pracującej w tym zawodzie wynosi 2900 zł brutto miesięcznie. Podobnych zarobków można prawdopodobnie oczekiwać także w zawodzie gorseciarka.

W zawodzie gorseciarka możliwe jest zatrudnienie osób z niepełnosprawnością.

Warunkiem niezbędnym jest identyfikacja indywidualnych barier i dostosowanie technicznych i organizacyjnym warunków środowiska oraz stanowiska pracy do potrzeb zatrudnienia osób:

• z niewielką dysfunkcją kończyn dolnych (05-R), która nie wyklucza stania i chodzenia, w tym samodzielnego przemieszczania się po zróżnicowanym terenie,
• z dysfunkcją narządu wzroku (04-O), jeśli posiadana wada jest skorygowana odpowiednimi szkłami optycznymi lub soczewkami kontaktowymi, które zapewnią ostrość widzenia,
• słabo słyszących, głuchych i głuchoniemych (03-L), pod warunkiem zapewnienia im odpowiedniej pomocy technicznej oraz właściwego przygotowania środowiska i stanowiska pracy, np. pod kątem możliwości percepcji sygnałów alarmowych. W przypadku osób słabo słyszących, od których będzie wymagana komunikacja werbalna, konieczna jest odpowiednia korekcja słyszenia za pomocą aparatu słuchowego,
• z chorobami psychicznymi (02-P), pod warunkiem, że ich praca nie zaburza im rytmu dnia i nocy i jest zachowana zasada równego traktowania pracowników.